Tan Sitong

Ta osoba nosi chińskie nazwisko Tan.
Tan Sitong
Ilustracja
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone

谭嗣同

Pismo tradycyjne

譚嗣同

Hanyu pinyin

Tán Sìtóng

Wade-Giles

T’an Ssu-t’ung

Wymowa (IPA)

[tʰǎn sɨ̂tʰʊ̌ŋ]

Multimedia w Wikimedia Commons

Tan Sitong (ur. 10 marca 1865, zm. 28 września 1898) – chiński publicysta, poeta, pisarz i filozof. Antymandżurski rewolucjonista, zwolennik liberalnych reform i okcydentalizacji Chin.

Wcześnie stracił matkę i był wychowywany przez macochę; w młodości odbył podróże po chińskich prowincjach (m.in. Xinjiangu), w trakcie których napisał ponad 200 wierszy o społecznej wymowie[1]. Od 1896 roku wraz z Liang Qichao prowadził działalność publicystyczną, nawołując do reform. Został dostrzeżony przez reformatorsko nastawionego gubernatora prowincji Hunan, Chen Baozhena, który zaangażował go do pracy przy projektach modernizacyjnych[1]. Był uczniem Yanga Wenhui.

Był jednym z czołowych działaczy okresu znanego jako sto dni reform; 20 czerwca 1898 roku został mianowany przez cesarza Guangxu jednym z czterech członków Wielkiej Rady[1]. Po upadku stu dni reform jako jeden z nielicznych nie zdecydował się na emigrację i pozostał w kraju. 28 września 1898 roku z rozkazu cesarzowej Cixi został stracony wraz z pięcioma innymi reformatorami[2].

Tan Sitong był autorem traktatu Nauka o humanitarności (仁學, Renxue), w którym próbował dokonać syntezy filozofii neokonfucjańskiej z pojęciami zaczerpniętymi z nowoczesnej nauki zachodniej, zwłaszcza z zakresu fizyki i chemii[3].

Przypisy

  1. a b c Tang Sitong - An Eminent Chinese Revolutionist. history.cultural-china.com. [dostęp 2010-06-16]. (ang.).
  2. Jakub Polit: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004, s. 29. ISBN 83-88542-68-0.
  3. Feng Youlan: Krótka historia filozofii chińskiej. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 366. ISBN 83-01-13421-6.
  • ISNI: 0000000080928255
  • VIAF: 538149294318380521730
  • LCCN: n81102829
  • GND: 118937405
  • NDL: 00317261
  • BnF: 121088582
  • SUDOC: 029466881
  • NLA: 36730370
  • NTA: 151235724
  • BIBSYS: 90967803
  • CiNii: DA03522454
  • Open Library: OL814655A
  • NUKAT: n2022141119
  • J9U: 987007278991705171
  • KRNLK: KAC201604232